32-bita Sega Saturn sem kom á markað árið 1994 var ein af fyrstu leikjatölvunum með innbyggðu geisladrifi. Salan gekk ekki að óskum Sega þar sem risafyrirtækið Sony gaf út leikjatölvuna PlayStation (PS) stuttu síðar og varð hún mun eftirsóttari kostur meðal tölvuleikjaspilara. PlayStation á rætur sínar að rekja til samstarfs risafyrirtækjanna Sony og Nintendo sem fóru í samstarf með það markmið að hanna nýja leikjatölvu með geisladrifi. Nintendo gekk síðar burt frá samstarfinu en Sony hélt áfram með verkefnið.

 

Sony PlayStation (PS) kom út árið 1994 og var fyrsta leikjatölvan til að seljast í yfir 100 milljónum eintaka og náði þar með yfirráðum Nintendo á leikjatölvu- og tölvuleikjamarkaðnum.

 

Sony PlayStation (PS) kom út árið 1994 og var fyrsta leikjatölvan til að seljast í yfir 100 milljónum eintaka og náði þar með yfirráðum Nintendo á leikjatölvu- og tölvuleikjamarkaðnum. Vegna vinsælda PS var framleiðslu á fyrstu PlayStation leikjatölvunni ekki hætt fyrr en 2006, 12 árum eftir fyrstu útgáfu. Tölvuleikjaframleiðendur hjá Square Soft höfðu hannað leiki eingöngu fyrir leikjatölvur Nintendo um árabil, en tilkynntu stuttu fyrir útgáfu Nintendo 64 (N64) árið 1996 að þeir myndu starfa fyrir Sony. N64 var ekki með innbyggt geisladrif og hafði það áhrif á ákvörðun Square Soft þar sem geisladiskar buðu upp á margfalt meira gagnamagn og þar með meira frelsi og fleiri möguleika í tölvuleikjahönnun. Square Soft gáfu út hlutverkaleikinn Final Fantasy VII árið 1997 sem sló í gegn í Japan og Bandaríkjunum. Um 2-3.000 leikjatitlar komu út fyrir PS og höfðu jafn margir stórleikir aldrei komið út fyrir eina leikjatölvu.

Sega Saturn seldist ekki nægilega vel og var næsta leikjatölvan frá Sega þeirra seinasta von um að ná aftur vinsældum. Sega gaf út Sega Dreamcast (DC) árið 1998, langt á undan næstu sambærilegum leikjatölvum keppinauta sinna. Dreamcast tölvan seldist ekki heldur vel og var í framhaldinu tekin ákvörðun um að Sega myndi hætta að framleiða leikjatölvur og einbeita sér að tölvuleikjaframleiðslu frá og með árinu 2001. Vinsældir PlayStation héldu áfram að vaxa og kom leikjatölvan PlayStation 2 (PS2) frá Sony út árið 2000.

 

Dreamcast tölvan seldist ekki heldur vel og var í framhaldinu tekin ákvörðun um að Sega myndi hætta að framleiða leikjatölvur og einbeita sér að tölvuleikjaframleiðslu frá og með árinu 2001.

 

PS2 var með innbyggðum DVD-spilara og gat tölvan auk þess spilað eldri PS-leiki. Tölvuleikir PS2 þóttu fullkomnir sem að stórum hluta til er DVD-diskum að þakka, en þeir geta geymt mörg gígabæti af upplýsingum. Notendur gátu auk þess horft á kvikmyndir í gegnum DVD-spilara tölvunnar, en um aldamótin voru DVD-diskar að taka við af vinsældum VHS-spóla. PS2 bauð upp á nettengingu þannig að notendur gátu spilað tölvuleiki sín á milli. Leikjatölvan og tölvuleikir gerðust ekki betri um aldamótin og sló tölvan út öll sölumet. Líkt og með aðrar vinsælar leikjatölvur voru nokkrar gerðir af PS2 gefnar út, árið 2004 gaf Sony út PS2 SCPH-70000 þar sem þeir minnkuðu vélina um 25% án þess að það bitnaði á vélbúnaði hennar og auk þess var verðið lækkað verulega. Hugbúnaðarfyrirtækið Microsoft ákvað að fara í harða samkeppni og gaf fyrirtækið út fyrstu Xbox leikjatölvuna árið 2001, sama ár og Nintendo gaf út GameCube (GC). Báðar tölvunar náðu talsverðum vinsældum en féllu þó í skugga PS2.

 

Með tímanum hafa tölvuleikir orðið sífellt flóknari og nákvæmari og verða hóparnir sem hanna leikina sífellt fjölmennari.

 

Fyrir síðustu aldamót voru tölvuleikjatitlar eitt af sérkennum leikjatölvutegunda þar sem ákveðnir tölvuleikir voru aðeins fáanlegir á tiltekna leikjatölvu. Til dæmis voru tölvuleikir frá Sega einungis fáanlegir í tölvur Sega og það sama átti við um tölvuleiki fyrir Nintendo og Sony. Stuttu eftir aldamótin opnaðist tölvuleikjamarkaðurinn og skyndilega voru tölvuleikjatitlar fáanlegir í margar gerðir leikjatölva. Þessi þróun hefur orðið til þess að tölvuleikjamarkaðurinn hefur stækkað og jafnvel betrumbætt marga leiki. Fjöldi hæfileikafólks stendur á bak við hvern tölvuleik og má líkja gerð tölvuleikja við kvikmyndagerð upp að vissu marki. Með tímanum hafa tölvuleikir orðið sífellt flóknari og nákvæmari og verða hóparnir sem hanna leikina sífellt fjölmennari. Sem dæmi þá unnu um 15 manns að gerð tölvuleiksins Metal Gear Solid sem fyrirtækið Konami gaf út árið 1998. Þegar framhald leiksins kom út á PS2 unnu yfir 70 manns að honum og nam heildarkostnaðurinn um 10 milljónum Bandaríkjadala. Árið 2015 kom leikurinn Metal Gear Solid V: The Phantom Pain á markað og fór heildarskostnaður leiksins yfir 80 milljónir Bandaríkjadali og álíka margir komu að gerð leiksins og við gerð Hollywood-mynda (eins og sést á kreditlista leiksins í myndbrotinu hér til hægri).

Með tilkomu Xbox 360 sem Microsoft gaf út árið 2005 og PlayStation 3 sem Sony sendi frá sér ári síðar urðu leikjatölvur fjölhæfari. Áður voru leikjatölvur hannaðar með það eitt í huga að tölvan gæti spilað tölvuleiki, en með tilkomu nýrra kynslóða leikjatölva var nú hægt að horfa á kvikmyndir, fylgjast með beinum útsendingum, horfa á YouTube, spjalla við vini, fara á netið og margt fleira. Stjórntækin urðu þráðlaus og einfaldara varð að tengja tölvurnar við þráðlausar nettengingar. Í leikjatölvunum er þannig hægt að spila og spjalla við aðra tölvuleikjaspilara, versla í gegnum netið og hlaða niður tölvuleikjum og öðru afþreyingarefni.

 

Áður voru leikjatölvur hannaðar með það eitt í huga að tölvan gæti spilað tölvuleiki, en með tilkomu nýrra kynslóða leikjatölva var nú hægt að horfa á kvikmyndir, fylgjast með beinum útsendingum, horfa á YouTube, spjalla við vini, fara á netið og margt fleira.

 

Xbox 360 og PS3 geta spilað kvikmyndir og tónlist og bjóða upp á háskerpumyndgæði. Harður diskur fylgdi flestum útgáfum Xbox 360 og PS3. Innbyggður Blu-Ray-spilari er í PS3 sem er um þessar mundir að taka yfir vinsældum DVD með meiri skerpu og meira gagnamagni. Báðar leikjatölvurnar náðu miklum vinsældum en útlitið var svart um tíma hjá Microsoft þegar stór hluti af seldum Xbox 360 leikjatölvum fór að bila, bilunin hefur síðar verið þekkt sem „rauði hringur dauðans” (e. „Red Ring of Death” (RRoD)) og kostaði Microsoft háar fjárhæðir. Sony gaf sína fyrstu handheldu leikjatölvu, PSP, út árið 2004 sem er eins konar blanda af PS2 og PS3 þar sem hún býður upp á svipaða grafík og spilun og PS2 en inniheldur ýmsa valmöguleika PS3.

Nintendo kom með ýmsar nýjungar í leikjatölvuspilun með handheldu leikjatölvunni Nintendo DS árið 2004 og leikjatölvunni Nintendo Wii árið 2006. Nintendo DS var fyrsta handhelda leikjatölvan með tveimur skjám (þar af einum snertiskjá). Tölvan býður upp á netspilun (e. Wireless LAN) og með innbyggðum míkrafóni geta notendur spjallað sín á milli. Miklar efasemdir voru um þessar nýjungar hjá Nintendo og spurðu sig margir hvort og hvernig tveir skjáir gætu betrumbætt leikjaspilun. Nintendo sannaði hve vel nýja vélin þeirra virkaði með leikjatitlum á borð við Super Mario 64 DS (2004) og Metroid Prime Hunters (2006), þar sem notast var við nýjungar vélarinnar.

 

Nintendo Wii kom á markað árið 2006 og var fyrsta leikjatölvan til að nota hreyfingar spilara sem stjórntæki í miklum mæli. Um var að ræða nýjung þar sem hreyfiskynjari er staðsettur við eða á sjónvarp sem hreyfiskynjarar í stjórntæki Wii skynja og túlka þannig hreyfingar spilarans – nú áttu spilarar að standa upp og hreyfa sig!

 

Nintendo Wii kom á markað árið 2006 og var fyrsta leikjatölvan til að nota hreyfingar spilara sem stjórntæki í miklum mæli. Um var að ræða nýjung þar sem hreyfiskynjari er staðsettur við eða á sjónvarp sem hreyfiskynjarar í stjórntæki Wii skynja og túlka þannig hreyfingar spilarans – nú áttu spilarar að standa upp og hreyfa sig! Wii Sports (2006) er leikur sem fylgdi með Nintendo Wii. Þar er að finna fimm mismunandi íþróttaleiki sem nota hreyfiskynjarana til fulls. Hægt er að spila hnefaleika með því að standa og kýla út í loftið með fjarstýringunum eða spila hafnabolta með því að halda á fjarstýringunni líkt og hafnarboltakylfu. Jafnvel eru til dæmi um að spilarar hafi fengið eymsli í olnbogann, sem hefur gjarnan verið kallað „Wii-olnboginn“ og svipar að mörgu leyti til „tennis-olnbogans“.

Nintendo vildi halda öllum „ónauðsynlegum“ aukahlutum frá vélbúnaði leikjatölvunnar sem gerði það að verkum að Wii var mun ódýrari í framleiðslu sem skilaði sér í ódýru verði til neytenda. Nintendo Wii er ekki nærri því jafn öflug og PS3 eða Xbox 360 og má frekar líkja krafti hennar við eldri vélar eins og PS2 og Xbox.

 

Microsoft og Sony sátu ekki hjá og ákváðu að þróa sína eigin hreyfiskynjara.

 

Microsoft og Sony sátu ekki hjá og ákváðu að þróa sína eigin hreyfiskynjara. Sony kynnti til sögunnar PlayStation Move árið 2010 þar sem spilarinn heldur á fjarstýringum sem PlayStation Eye myndavélin skynjar og svipaði til tækninnar sem Nintendo notaði á Wii. Microsoft gekk skrefinu lengra og þróaði sérstaka hreyfiskynjara sem heita Kinect. Skynjarinn er staðsettur hjá sjónvarpinu og skynjar hreyfingar og hljóð frá notendum Xbox tölvunnar. Þannig í stað þess að skynja aðeins hreyfingar stýripinna líkt og á Wii eða með PlayStation Move, þá getur Kinect skynjað allar hreyfingar líkamans og er þess vegna óþarfi að halda á auka fjarstýringum.

 

playstation1

Sony PlayStation | Mynd: Wikimedia Commons

 

Spila MS-DOS leiki á archive.org

 

Sega Dreamcast. Mynd: Wikimedia Commons

Sega Dreamcast. Mynd: Wikimedia Commons

 

 

 

Xbox 360 | Mynd: Wikimedia Commons (Evan-Amos)

Xbox 360 | Mynd: Wikimedia Commons (Evan-Amos)

 

Mynd: Wikimedia Commons (david murphy)

Mynd: Wikimedia Commons (david murphy)